Gdybyż to było takie proste!- że są gdzieś
te czarne charaktery, w czarnych zamiarach wykonujące swą czarną robotę i że
trzeba tylko umieć je rozpoznać i zniszczyć... Ale linia podziału między dobrem
a złem przecina serce każdego człowieka. A kto gotów jest odciąć kawałek
własnego serca?
Siedemdziesięcioletni Elias Ein jest
ostatnim przedstawicielem znanej i szacownej żydowskiej rodziny,
zdziesiątkowanej przez Holokaust. Swoje lata emerytalne chce spędzić gdzieś na
uboczu, zaszyty w małej chatce i spełniający swoje pasje. Jego wybór pada na niewielkie austriackie miasteczko Braunau. W nowo zakupionym domu odnajduje
tajemniczy pokój i księgozbiór, który jak się okazuje jest Księgą Życia.
Zapisane jest w niej przeznaczenie każdego człowieka. Elias odkrywa, że może
zmienić przeszłość. Przenosi się w czasy katastrofalne dla jego rodziny i
całego świata. Staje oko w oko z Hitlerem...
W naszym dwudziestym pierwszym wieku
pamięć o mrocznych latach nazizmu ostatecznie się zaciera, metodycznie upychana
w zakurzonych książkach historycznych. Ludziom tak spieszno do innych spraw.
Na szczęście świadkowie tamtych czasów oraz
pisarze wrażliwi na tamtą krzywdę i niesprawiedliwość nie ustają w pracy by
przybliżać, zwłaszcza młodemu pokoleniu, tragedię II wojny światowej, nazizmu i
ostatecznego rozwiązania. Mamy do dyspozycji książki historyczne, powieści
obyczajowe ale i "Księgę Życia", którą można zaklasyfikować na pograniczu tych gatunków, dodając elementy
fantasy.
Wielu chciałoby zmienić przeznaczenie, przenieść się w czasie w lata trzydzieste
XX wieku i zapobiec planom Hitlera, jego dojścia do władzy i tym samym uratować
miliony ludzkich istnień. Elias, bohater powieści Grégory' ego Samaka ma taką okazję. Co najważniejsze, Elias nie
jest młodym herosem z nadzwyczajnymi mocami. To samotny staruszek, który w
wojennej zawierusze stracił lwią część rodziny, swoje korzenie i pozostał z
obietnicą, której nie potrafi spełnić. Teraz ma szansę naprawić przeszłość, a
tym samym przyszłość swoją i wielu podobnym mu ludziom.
Liczyłam na obszerne wątki dotyczące II
wojny światowej, warszawskiego getta, Treblinki. Niestety akcji rozgrywającej
się w tym miejscach jest przeraźliwie mało. Za to jest to obraz bardzo
przejmujący i przerażający. Ponury nastrój śmierci, ból głody, strachu i
zezwierzęcenie obyczajów dotkliwie uderza w serce czytelnika...
Więcej wydarzeń rozgrywa się w Berlinie tuż przed wygranymi wyborami Hitlera.
Autor dość dobrze oddaje atmosferę nazistowskich przemówień, wieców i
fascynacji małym człowieczkiem z charakterystycznym wąsikiem.
Jednak największa część historii toczy się współcześnie, w małym, hermetycznym
miasteczku, w którym nienawiść, wrogość, niebezpieczeństwo toczy walkę z
przyzwoitością, prawością, dobrocią. Ta odwieczna walka dobra ze złem
towarzyszy nam w wielu sytuacjach, czasem prozaicznych, czasem znaczących i
określających nas jako sąsiada, współtowarzysza, obywatela, człowieka.

"Księga Życia" to bardzo ciekawa
i wciągająca opowieść, która oprócz rozrywki, zmusza do refleksji na temat
historii, nazizmu, nienawiści i przeznaczenia. Grégory Samak zaskakuje trafnymi
spostrzeżeniami, analogicznymi powiązaniami, odniesieniami, połączeniem
współczesności i przeszłości, bogatymi, plastycznymi opisami czy ciekawymi
postaciami. Co prawda nie do końca spełniła moje oczekiwania, ale z czystym
sumieniem mogę polecić ją zainteresowanym, i tym którzy lubią takie
nieoczekiwane połączenia gatunkowe.
"Księga życia" Grégory Samak , tł. Małgorzata Tryc-
Ostrowska, Muza, Warszawa 2015
* źródło zdjęcia: http://www.slog.fr/gregorysamak/biographie
Czytaj dalej...